و غالب اين گونه اشعار مزدوج است و داراى چهار شاخه ( غصن ) مىباشد . و مردم مصر و قاهره اين شيوه را از بغداديان پيروى كردند و نمونه‌هاى قابل تحسينى پديد آوردند و بمقتضاى زبان محلى خودشان در آنها اسلوبهاى بلاغت را به كار بردند و اشعار زيبا و شگفت‌آورى سرودند [ و در ديوان صفى حلى گفتارى از وى ديدم كه نوشته بود مواليا از بحر بسيط است و داراى چهار شاخه ( غصن ) و چهار قافيه مىباشد و آن را صوت و دو بيت نيز مىنامند و آن از اختراعات مردم واسط است . و كان و كان از « چهار » شطر تشكيل مىشود كه همهء آنها داراى يك قافيه - هستند ، ولى وزن شطرهاى آنها با هم مختلف است چنان كه شطر اول بيت اول درازتر از شطر دوم است و قافيهء آن هميشه مردّف به حرف علّه است . اين بحر از اختراعات بغداديان است . و در اين نوع اين شعر را روايت كرده‌اند : ما را بغمزهء ابروان سخنى است كه تفسير آن خود آن است و مادر گنگ ، زبان گنگ را ميداند [ 1 ] - پايان گفتار صفى ] [ 2 ] .

--> [ 1 - ) ] در چاپ پاريس اين شعر در متن بدينسان چاپ شده است : بغمز الحواجب حديث تفسير * و منو و بووام الاخرس تعرف بلغة الخراسان * انتهى كلام الصفى و در حاشيهء كاترمر از نسخ C و D نسخه بدلهاى ذيل را نيز آورده است : بغمز « بمغمز D » الحواجب « المواحب C » منو « منى D » الاخرس « الاخدب C » به همين سبب دسلان شعر را چنين ترجمه كرده است : در علائمى كه بوسيلهء ابروان رد و بدل مىشود خطابه‌اى مندرج است كه « فكر را » توضيح ميدهد و آن را به ام الاخرس ميفهماند ، اين قطعه در لهجهء خراسان است . البته قسمت بعد از شعر يعنى « اين قطعه در لهجهء . . . » با حروف متن است ، زيرا دسلان اشعار را با حروف ايتاليائى چاپ كرده است و در حاشيه مينويسد : من شعر را چنين ميخوانم : منو ام الاحرص تعرف . . . و هم مينويسد كلمهء : « و بو » در هيچيك از نسخ خطى ديده نشد و حق هم با اوست چه كلمهء : « بو » در نسخهء « ينى - جامع » هم نيست اما خوشبختانه اين مشكل را نسخهء خطى « ينى جامع » حل كرد ، زيرا در نسخهء مزبور شعر چنين است : لنا بغمز الحواجب . حديث تفسير و منو * و ام الاخرس تعرف . بلغة الخرسان چنان كه معلوم گرديد نساخ مآخذ چاپ پاريس « خرسان » جمع اخرس را خراسان خوانده و از « تعرف . . . » مطلب را به صورت نثر نوشته‌اند و در نتيجه كاترمر در مرحلهء نخستين و پس از وى دسلان دچار اشتباه شده‌اند و نگارنده هم پيش از دسترسى به اين نسخه با اندكى اختلاف از ترجمهء دسلان پيروى كرده بودم . [ 2 - ) ] قسمت داخل كروشه فقط در نسخهء خطى « ينى جامع » و چاپ « پ » آمده است .